คุณอายุ 59 ปี เปิดแอปดูพอร์ต RMF ที่ทยอยซื้อมาหลายปี ตัวเลขบนจอคือเงินเก็บจากการทำงานหลายสิบปี

แต่คุณยังไม่กล้ากดขาย กลัวว่าถ้าพลาดเงื่อนไขเพียงข้อเดียว ภาษีที่เคยได้ลดหย่อนจะต้องคืนย้อนหลัง กลัวว่าขายแล้วจะซื้อต่อไม่ได้ และยังตอบไม่ได้ว่าเงินก้อนนี้จะพอใช้ไปอีกกี่ปี

บทความนี้สรุปเงื่อนไขจากประกาศของกรมสรรพากร ให้คุณรู้ว่าจะขาย RMF ได้เมื่อไร ขายอย่างไรให้ไม่เสียสิทธิ และขายแล้วควรคิดเรื่องเงินก้อนนี้อย่างไร

สรุปใน 30 วินาที

• จะไม่ต้องคืนสิทธิลดหย่อน เมื่อถือ RMF ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันซื้อครั้งแรก และขายเมื่ออายุ ไม่ต่ำกว่า 55 ปีบริบูรณ์ [1][2]
• กำไรจากการขายได้รับยกเว้นภาษีเมื่อถือ ไม่น้อยกว่า 5 ปี [1][4]
• ครบเงื่อนไขแล้ว ไม่ต้องขายหมด จะทยอยขายบางส่วนก็ได้ [6]
• ก่อนครบเงื่อนไข ต้องซื้อปีละอย่างน้อย 1 ครั้ง และหยุดได้ไม่เกิน 1 ปีติดต่อกัน [2]
• ทุพพลภาพหรือเสียชีวิต: ไม่ต้องรอให้ครบเงื่อนไขอายุ 55 ปีและถือ 5 ปี [2][4]

ขาย RMF อายุ 55 ได้เมื่อไร

เงื่อนไขของ RMF มี 2 ฝั่ง ซึ่งคนมักเข้าใจรวมกันเป็นข้อเดียว

ฝั่งที่ 1 สิทธิลดหย่อน (ค่าซื้อ)

ต้องถือไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันซื้อครั้งแรก และขายเมื่ออายุไม่ต่ำกว่า 55 ปีบริบูรณ์ ถ้าทำไม่ได้ต้องคืนภาษีที่เคยลดหย่อน [1][2]

ระหว่างนั้นต้องรักษาเงื่อนไขเหล่านี้ไว้ด้วย [2]

• ซื้อไม่น้อยกว่าปีละ 1 ครั้ง ไม่หยุดซื้อเกิน 1 ปีติดต่อกัน
• ไม่รับเงินปันผล และไม่กู้ยืมหรือเบิกเงินจากกองทุน

ฝั่งที่ 2 กำไรจากการขาย

กำไรได้รับยกเว้นภาษีเมื่อถือไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันซื้อครั้งแรก โดยนับเฉพาะปีที่ซื้อตามเกณฑ์ [1][4]

สำหรับหน่วยที่ซื้อตั้งแต่ 1 ม.ค. 2563 ข้อยกเว้นนี้ครอบคลุมเฉพาะกำไรของส่วนที่ซื้อภายในวงเงิน 30% ของเงินได้ และไม่เกิน 500,000 บาทต่อปี กำไรของส่วนที่ซื้อเกินวงเงินจึงไม่ได้รับยกเว้น [3][4]

ซื้อก่อนปี 2563 กับตั้งแต่ปี 2563

ประเด็น	ซื้อก่อนปี 2563	ซื้อตั้งแต่ปี 2563
ขั้นต่ำต่อปี	ไม่น้อยกว่า 3% ของเงินได้ หรือ 5,000 บาท	ไม่มีขั้นต่ำ
ต้องซื้อต่อเนื่อง	ต้อง (เว้นได้ไม่เกิน 1 ปีติดต่อกัน)	ต้อง (เว้นได้ไม่เกิน 1 ปีติดต่อกัน)
ถือ 5 ปี + อายุ 55	ใช้	ใช้

ที่มา [2][3][4] การซื้อและถือก่อนปี 2563 นับรวมกับเกณฑ์ใหม่ด้วย [2]

ครบเงื่อนไขแล้วไม่ต้องซื้อต่อ

ถ้าถือมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี และอายุไม่ต่ำกว่า 55 ปีบริบูรณ์ (หรือทุพพลภาพ) จะหยุดซื้อ หรือจะซื้อปีไหนเท่าไรก็ได้ [2]

ขายบางกองหรือบางส่วนได้ไหม

ได้ เมื่อครบเงื่อนไขแล้ว จะขายทั้งหมด หรือทยอยขายหลายครั้งในหลายปีก็ได้ [6]

ระยะ 5 ปีนับจากวันซื้อ ครั้งแรก หน่วยที่ซื้อในปีหลัง ๆ จึงขายพร้อมกันได้ ถ้าระหว่างทางซื้อต่อเนื่องตามเงื่อนไข [15] ถ้าถือหลายกอง แต่ละกองต้องเป็นไปตามเงื่อนไขของตัวเอง [2][4]

ขายแล้วจะซื้อ RMF ต่อ ต้องระวังอะไร

1. ก้อนใหม่ต้องนับ 5 ปีใหม่
   หน่วยที่ซื้อหลังขายต้องเริ่มนับระยะถือ 5 ปีใหม่ แต่ไม่ต้องรอเงื่อนไขอายุอีก [15][16] ค่าซื้อก้อนใหม่ยังนำไปลดหย่อนในปีนั้นได้ตามเงื่อนไข [7]
2. ไม่มีเกณฑ์ที่「ล็อก」หน่วยเดิม แต่ต้องแยกก้อนให้ชัด
   ยังไม่พบเกณฑ์ที่บอกว่าหน่วยเดิมที่ครบเงื่อนไขแล้วจะขายไม่ได้ ความเสี่ยงจริงคือ ถ้าซื้อใหม่ในกองเดิมแล้วขาย อาจแยกไม่ออกว่าขายหน่วยเก่าหรือหน่วยใหม่ เพราะ RMF บันทึกต้นทุนแบบเฉลี่ย [15] ถ้าชี้แจงไม่ได้ อาจถูกมองว่าขายผิดเงื่อนไข [16]
3. แนวทางที่มักใช้กัน [16]
   • ซื้อก้อนใหม่คนละกองหรือคนละ บลจ. กับก้อนเดิม
   • ถ้ายังไม่ต้องใช้เงิน อาจสับเปลี่ยนไปกอง RMF ที่ความเสี่ยงต่ำกว่าแทนการขาย

ถ้าอยากให้ช่วยดูว่าจะขาย RMF ก้อนไหนก่อนหลัง ทักทีมแอสชัวเวลธ์ได้ที่ LINE @assurewealth

สับเปลี่ยนกองและค่าธรรมเนียม

สับเปลี่ยน RMF ไป RMF ต้องโอนให้เสร็จภายใน 5 วันทำการ

โอนได้ทั้งหมดหรือบางส่วน ไปกองเดียวหรือหลายกองก็ได้ แต่ต้องโอนให้เสร็จภายใน 5 วันทำการ นับจากวันถัดจากวันที่กองต้นทางได้รับคำสั่ง [2][4]

กองต้นทางต้องออกหนังสือรับรองการโอน แนบหนังสือรับรองการซื้อ ส่งให้กองปลายทาง หน่วยที่ซื้อตั้งแต่ 1 ม.ค. 2565 ที่แจ้งใช้สิทธิแล้วไม่ต้องแนบหนังสือรับรองการซื้อ [2] ถ้าย้ายข้าม บลจ. ต้องใช้แบบฟอร์มของทั้งต้นทางและปลายทาง [14]

การโอนตามเกณฑ์นี้ไม่ใช่การขาย ส่วนเรื่องการนับระยะถือต่อเนื่องหลังโอน ประกาศไม่ได้เขียนไว้ตรงตัว แหล่งรองระบุว่านับต่อได้ [17] ควรยืนยันกับ บลจ. ก่อนทำรายการ

ค่าธรรมเนียมที่ควรรู้

ก.ล.ต. กำหนดให้เอกสารเสนอขายเปิดเผยประเภทและอัตราค่าธรรมเนียมทั้งหมด [10] ดูได้ใน Fund Fact Sheet ของแต่ละกอง [11][12]

• ค่าธรรมเนียมการขาย (Front-end): เก็บเมื่อซื้อ
• ค่าธรรมเนียมการรับซื้อคืน (Back-end): เก็บเมื่อขาย
• ค่าสับเปลี่ยนเข้า/ออก (Switching-in/out): เก็บเมื่อย้ายกอง
• ค่าใช้จ่ายของกองทุน: เช่น ค่าจัดการ คิดเป็น % ต่อปีของ NAV

ตัวอย่างอัตราจาก Fund Fact Sheet จริง

(อัตราเปลี่ยนได้ ตรวจฉบับล่าสุดทุกครั้ง)

กอง	ขาย / รับซื้อคืน	สับเปลี่ยนออก
บัวหลวงมันนี่มาร์เก็ตเพื่อการเลี้ยงชีพ (MM-RMF) [11]	สูงสุด 0.50% · ปัจจุบันไม่เก็บ	ภายใน บลจ.: ไม่เก็บ · ไป บลจ. อื่น: 200 บาท/รายการ
กรุงไทย สมาร์ท อิควิตี้ เพื่อการเลี้ยงชีพ (KTEF-RMF) [12]	สูงสุด 3.21% · ปัจจุบันยกเว้น	ภายใน บลจ.: ยกเว้น · ไป บลจ. อื่น: ปัจจุบัน 200 บาท/รายการ
ไทยพาณิชย์ หุ้นยูเอส เอ็นดีคิว เพื่อการเลี้ยงชีพ (SCBRMNDQ(A)) [13]	สูงสุด 3.21% · ยกเว้น	สูงสุด 3.21% · ยกเว้น

ขายแล้วซื้อใหม่ ต่างจากสับเปลี่ยนอย่างไร

• อาจเสียค่าธรรมเนียมทั้งขาออกและขาเข้า
• ถ้ายังไม่ครบเงื่อนไข การขายถือว่าผิดเงื่อนไข ถ้าครบแล้ว ก้อนใหม่ต้องนับ 5 ปีใหม่
• ระหว่างรอเงินค่าขายคืน เงินอยู่นอกตลาด ราคากองปลายทางอาจขึ้นหรือลง

NAV ที่ใช้ตอนสับเปลี่ยนและเวลาตัดรอบ แต่ละกองอาจต่างกัน ให้ตรวจกับ บลจ. ก่อนทำรายการ

เอกสารที่ต้องใช้

• ตอนขาย: ต้องมีหลักฐานจากกองทุนที่แสดงจำนวนเงินได้จากการขายคืน ให้เก็บไว้เผื่อกรมสรรพากรขอตรวจ [4]
• หน่วยที่ซื้อตั้งแต่ 1 ม.ค. 2565: ต้องแจ้งความประสงค์ใช้สิทธิกับ บลจ. แล้ว บลจ. จะส่งข้อมูลให้กรมสรรพากร [2]
• หน่วยที่ซื้อก่อน 1 ม.ค. 2565: ใช้หนังสือรับรองการซื้อจาก บลจ. [2]

แบบฟอร์มและเอกสารประกอบอื่น ๆ แต่ละ บลจ. อาจขอไม่เหมือนกัน ควรสอบถาม บลจ. ที่ถืออยู่ก่อนวันขาย

ถ้าขายผิดเงื่อนไข เกิดอะไรขึ้น

ต้องเสียภาษีของปีที่เคยลดหย่อน

ต้องเสียภาษีของปีที่เคยนำค่าซื้อไปหักลดหย่อน ในช่วงไม่เกิน 5 ปี พร้อมเงินเพิ่มตามมาตรา 27 แห่งประมวลรัษฎากร [2] (แหล่งรองระบุอัตรา 1.5% ต่อเดือน [15])

ถ้ายื่นแบบเพิ่มเติมภายในเดือนมีนาคมของปีถัดไป ไม่ต้องเสียเงินเพิ่ม และถ้ายังถือหน่วยที่เหลือและซื้อต่อตามเกณฑ์ ระยะถือเดิมยังนับรวมได้ [2][3]

กำไรต้องเสียภาษีถ้าถือไม่ถึง 5 ปี

บลจ. จะหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ของกำไร [1][8]

ถ้าถือครบ 5 ปีแต่ขายก่อนอายุ 55 ปี ตามถ้อยคำกฎกระทรวง กำไรยังเข้าข้อยกเว้น แต่ต้องคืนสิทธิลดหย่อน [1][2] กรณีนี้ยังไม่พบข้อหารือยืนยัน ควรตรวจกับ บลจ. หรือกรมสรรพากรก่อนตัดสินใจ

ถ้าทุพพลภาพ หรือเสียชีวิต

ไม่ต้องรอให้ครบเงื่อนไขอายุ 55 ปีและถือ 5 ปี

ฝั่งสิทธิลดหย่อน: ประกาศฯ ยกเว้นกรณี「ไถ่ถอนหน่วยลงทุน… เพราะเหตุทุพพลภาพหรือตาย」 การขายด้วยเหตุนี้จึงไม่ถือว่าผิดเงื่อนไข และไม่ต้องคืนสิทธิลดหย่อน [1][2]

ฝั่งกำไร: เงื่อนไขถือ 5 ปีไม่ใช้บังคับกับกรณีนี้ [4] และเงินที่ได้จาก RMF เพราะเหตุทุพพลภาพหรือตายได้รับยกเว้นภาษี [1][9] แต่ยังอยู่ภายใต้วงเงินค่าซื้อ 30% / 500,000 บาทต่อปีสำหรับหน่วยที่ซื้อตั้งแต่ปี 2563 [3]

ถ้าทุพพลภาพแต่ยังไม่ขาย และถือมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี จะหยุดซื้อก็ได้ [2]

ใช้อะไรพิสูจน์ความทุพพลภาพ

ประกาศที่ใช้กับ RMF ทั่วไปไม่ได้นิยามคำว่า「ทุพพลภาพ」 และไม่ได้กำหนดเอกสารไว้ ที่พบมีดังนี้

• RMF ที่รับโอนจากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ: ใช้หลักฐานจากแพทย์ที่ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรม ตรวจและแสดงความเห็นว่าทุพพลภาพ [5]
• กรณี LTF: กรมสรรพากรตอบว่าใช้ความเห็นของแพทย์ที่ทางราชการรับรอง ว่าทุพพลภาพจนประกอบอาชีพที่ก่อให้เกิดเงินได้ไม่ได้ [7]

สำหรับ RMF ทั่วไปจะใช้เอกสารแบบใด และบัตรประจำตัวคนพิการใช้แทนได้หรือไม่ ยังยืนยันไม่ได้ ควรสอบถาม บลจ. ที่ถืออยู่

กรณีเสียชีวิต

ใช้หลักเดียวกัน คือไม่ต้องรอให้ครบเงื่อนไขอายุ 55 ปีและถือ 5 ปี [2][4] สำหรับ RMF ที่รับโอนจาก PVD ต้องมีหลักฐานแสดงการตาย [5]

ผู้ทำรายการคือทายาทหรือผู้จัดการมรดก ส่วนเอกสารมรดกที่ต้องใช้ ให้สอบถาม บลจ.

ทยอยขาย vs ขายหมด (ตัวอย่างสมมติ)

ตัวเลขสมมติเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่เคสจริง และไม่ใช่คำแนะนำส่วนบุคคล

คุณ ก. อายุ 59 ถือ RMF ต้นทุน 1,000,000 บาท มูลค่าตอนนี้ 1,600,000 บาท (กำไร 600,000 บาท) ทั้งหมดซื้อภายในวงเงินลดหย่อน

กรณี	ภาษีกำไร	ข้อสังเกต
ขายหมด ถูกเงื่อนไข	ยกเว้น	ได้เงินก้อน 1,600,000 บาท (ก่อนค่าธรรมเนียม)
ทยอยขายปีละ 400,000 บาท ถูกเงื่อนไข	ยกเว้นทุกครั้ง	ส่วนที่ยังไม่ขายยังขึ้นลงตามตลาด
ขายผิดเงื่อนไข และถือไม่ถึง 5 ปี	หัก ณ ที่จ่าย 3% × 600,000 = 18,000 บาท	ต้องเสียภาษีของปีที่เคยลดหย่อนด้วย

ถ้าย้ายกองข้าม บลจ. ด้วยการสับเปลี่ยน จากกองที่เก็บค่าสับเปลี่ยนออก 200 บาทต่อรายการ จะเสีย 200 บาท [11][12]

ถ้าขายแล้วซื้อใหม่ในกองที่เก็บค่าธรรมเนียมเต็มเพดาน 3.21% ทั้งขาออกและขาเข้า (KTEF-RMF ปัจจุบันยกเว้นอยู่) [12] จะเสียราว 32,100 + 31,070 = 63,170 บาท

ขายหมดได้เงินก้อนเร็ว แต่ต้องตัดสินใจใหญ่ครั้งเดียว ทยอยขายช่วยให้ขายตามจังหวะใช้เงินจริง แต่เงินส่วนที่เหลือยังมีความเสี่ยงจากตลาด ผลตอบแทนในอดีตไม่ได้รับประกันผลในอนาคต

เงินก้อนหลังขาย: ต้องพอใช้อีกกี่ปี

ถ้าขาย RMF ตอนอายุ 59 และวางแผนอายุขัยไว้ 90–95 ปี เงินก้อนนี้อาจต้องดูแลค่าใช้จ่ายอีก 30 ปีขึ้นไป ท่ามกลางเงินเฟ้อและค่ารักษาพยาบาล

คำถามแรกที่ควรถาม ก่อนเลือกว่าจะใช้หรือลงทุนต่อ คือ 「เงินก้อนนี้รวมกับทรัพย์สินอื่นแล้ว พอใช้ถึงปลายทางไหม」

อ่านต่อ: ได้เงินก้อนแล้ว บริหารยังไงให้พอเกษียณ แนวคิดเดียวกันใช้กับเงินก้อนจาก RMF ได้

ถ้าหลังเกษียณไม่มีเงินได้ที่ต้องเสียภาษีแล้ว ประโยชน์ทางภาษีจากการซื้อ RMF เพิ่มจะลดลง ควรชั่งกับเป้าหมายและสภาพคล่องของตัวเอง

ข้อควรรู้และขั้นถัดไป

ข้อควรรู้

• บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ภาษี หรือคำแนะนำส่วนบุคคล
• ไม่มีการรับประกันผลตอบแทน ผลตอบแทนในอดีตไม่ได้รับประกันผลในอนาคต
• เงื่อนไขภาษีและค่าธรรมเนียมเปลี่ยนได้ ตรวจกับ บลจ. และกรมสรรพากรก่อนทำรายการทุกครั้ง
• ข้อมูล ณ วันที่ 14 ต.ค. 2569

ขั้นถัดไป

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรขาย RMF แบบไหน และอยากรู้ว่าเงินก้อนนี้จะพอใช้ถึงปลายทางหรือไม่ ทักทีมนักวางแผนการเงินแอสชัวเวลธ์ได้ที่ LINE @assurewealth

โดย วรเดช ปัญจรงคะ, CFP® ASSURE WEALTH / แอสชัวเวลธ์

เอกสารอ้างอิง

1. กฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ข้อ 2(55), (56), (65) — https://www.rd.go.th/2502.html
2. ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรฯ (ฉบับที่ 401) ข้อ 2, 3, 4, 7, 8, 8/1, 9 — https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dg401.pdf
3. ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรฯ (ฉบับที่ 402) ข้อ 1–5 — https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dg402.pdf
4. ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรฯ (ฉบับที่ 170) ข้อ 1, 2, 4, 5, 6 (ฉบับปรับปรุงตาม 402) — https://www.rd.go.th/39783.html
5. ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรฯ เรื่อง RMF ที่รับโอนจากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (ราชกิจจานุเบกษา 20 เม.ย. 2560) — https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dg286.pdf
6. กรมสรรพากร ข้อหารือ กค 0702/7790 — https://www.rd.go.th/64079.html
7. กรมสรรพากร ถาม-ตอบ ค่าซื้อหน่วยลงทุน RMF และ LTF — https://www.rd.go.th/47737.html
8. กรมสรรพากร ข้อหารือ 0702/2158 (หัก ณ ที่จ่าย 3%) — https://www.rd.go.th/65449.html
9. สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) FAQ RMF — https://www.fpo.go.th/main/General-information-public-service/FAQ/2803/2810.aspx
10. ก.ล.ต. การเปิดเผยค่าธรรมเนียมกองทุนรวม — https://www.sec.or.th/TH/Pages/PB_Detail.aspx?SECID=1080
11. บลจ.บัวหลวง MM-RMF (ข้อมูล ณ 31 ส.ค. 2569) — https://www.bblam.co.th/application/files/2717/8998/0049/MMRMF_FactSheet_Th.pdf
12. บลจ.กรุงไทย KTEF-RMF (ข้อมูล ณ 31 ส.ค. 2569) — https://www.ktam.co.th/document_fund/fundfactsheet/Factsheet_en_KTEF-RMF.pdf
13. บลจ.ไทยพาณิชย์ SCBRMNDQ(A) — https://www.scbam.com/th/fund/rmf/fund-information/scbrmndqa
14. บลจ.เอ็กซ์สปริง ขั้นตอนการโอนย้าย RMF — https://www.xspringam.com/th/transaction/switching-rmf-ltf
15. ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ถาม-ตอบ RMF — https://www.set.or.th/th/about/mediacenter/insights/article/400-rmf
16. Avenger Planner ขาย RMF เมื่อเกษียณ — https://www.avenger-planner.com/2025/08/sell-rmf-at-retirement/
17. Avenger Planner สับเปลี่ยน RMF ข้าม บลจ. — https://www.avenger-planner.com/2023/06/switch-rmf-to-new-amc/